nederlands onderwerpen

Aangepaste stam - stam van het werkwoord

  • ik-vorm
  • ik-vorm van het werkwoord
  • aangepaste stam
  • stam van het werkwoord
  • stam

  Theorie

Uitdaging

Wat is de aangepaste stam van het werkwoord en wanneer gebruik je deze?

Methode

Hieronder zie je een aantal voorbeelden van stammen:

Werkwoord: Lachen
Stam: Lach

Werkwoord: Vinden
Stam: Vind

Werkwoord: Graven
Stam: Grav 

Bij het laatste voorbeeld zie je waarschijnlijk dat het er gek uitziet. Daarom gebruiken we de aangepaste stam. De aangepaste stam is exact hetzelfde als de ik-vorm van het werkwoord. Zo is de aangepaste stam van het werkwoord “graven” bijvoorbeeld niet “grav”, maar “graaf” (zoals je zegt in de ik-vorm: ik graaf). Als we het hebben over de stam kan je er dus vanuit gaan dat de aangepaste stam bedoeld wordt.

 

Zo zijn er 4 manieren waarop je de stam soms moet aanpassen naar de aangepaste stam:

 

1 - Klinker erbij

Als voor de laatste letters van het werkwoord (-en) een lange klinker + een medeklinker staat (bijvoorbeeld bij lopen: lop-en), dan komt er een klinker bij zodat de klank lang blijft ("lop" heeft een korte klank, "loop" heeft ook een lange klank net als "lopen").

Werkwoord: Lopen
Stam: Loop (van "Ik loop", dus niet lop)

Werkwoord: Vragen
Stam: Vraag 

Werkwoord: Maken
Stam: Maak

 

2 - Een medeklinker weghalen

Als voor de laatste letters van het werkwoord (-en) een korte klinker + twee medeklinkers staat (bijvoorbeeld bij kussen: kuss-en), dan haal je één van die medeklinkers weg.

Werkwoord: Willen
Stam: Wil (van "Ik wil", dus niet will)

Werkwoord: Liggen
Stam: Lig 

Werkwoord: Pakken
Stam: Pak

 

3 - Letter veranderen

Als voor de laatste letters van het werkwoord (-en) een z of een v staat, dan verandert deze laatste letter. Als het werkwoord eindigt op -zen, dan verandert de z in een s. Als het werkwoord eindigt op -ven, dan verandert de v in een f.

Werkwoord: Blazen
Stam: Blaas (van “Ik blaas”, dus niet blaz)

Werkwoord: Kluiven
Stam: Kluif

Werkwoord: Kiezen
Stam: Kies

 

4 - Alleen de n weghalen

Als een werkwoord niet eindigt op -en maar wel op -n, dan haal je alleen de n weg om tot de stam te komen. Indien er dan nog twee dezelfde klinkers aan het einde van de stam staan, dan kan je ook een van die klinkers weghalen.

Werkwoord: Zien
Stam: Zie (-n)

Werkwoord: Doen
Stam: Doe (-n)

Werkwoord: Slaan
Stam: Sla (-an)

 

Schrijf dus altijd de aangepaste stam op als er om de stam wordt gevraagd.

  Vuistregels

  • De aangepaste stam is exact hetzelfde als de ik-vorm van het werkwoord.
  • Als we het hebben over de stam kan je er dus vanuit gaan dat de aangepaste stam bedoeld wordt.
  • Als voor de laatste letters van het werkwoord (-en) een lange klinker + een medeklinker staat (bijvoorbeeld bij lopen: lop-en), dan komt er een klinker bij zodat de klank lang blijft
  • Als voor de laatste letters van het werkwoord (-en) een korte klinker + twee medeklinkers staat (bijvoorbeeld bij kussen: kuss-en), dan haal je één van die medeklinkers weg.
  • Als voor de laatste letters van het werkwoord (-en) een z of een v staat, dan verandert deze laatste letter. Als het werkwoord eindigt op -zen, dan verandert de z in een s. Als het werkwoord eindigt op -ven, dan verandert de v in een f.
  • Als een werkwoord niet eindigt op -en maar wel op -n, dan haal je alleen de n weg om tot de stam te komen. Indien er dan nog twee dezelfde klinkers aan het einde van de stam staan, dan kan je ook een van die klinkers weghalen.

  Voorbeeldvraag

Wat is de aangepaste stam van de volgende werkwoorden?

a. klimmen - .....
b. vergaan - .....
c. schaven - .....

 

Uitwerkingen

a. klim (als voor de laatste letters van het werkwoord (-en) een korte klinker + twee medeklinkers staat, dan haal je één van die medeklinkers weg)

b. verga (als een werkwoord niet eindigt op -en maar wel op -n, dan haal je alleen de n weg om tot de stam te komen. Indien er dan nog twee dezelfde klinkers aan het einde van de stam staan, dan kan je ook een van die klinkers weghalen.)

c. schaaf (hier pas je 2 regels toe: 1) Als het werkwoord eindigt op -ven, dan verandert de v in een f; 2) Als voor de laatste letters van het werkwoord (-en) een lange klinker + een medeklinker staat, dan komt er een klinker bij zodat de klank lang blijft.)